Od premiery procesorów Intel Core Ultra minęło już kilka dobrych miesięcy. Debiut tej serii przyniósł sporo nowości – od zmienionej architektury, przez integrację AI, po nowy chipset Z890. Ale bądźmy szczerzy: na końcu dnia liczy się jedno – wydajność.
A z tą bywało różnie. Intel zdawał sobie z tego sprawę, dlatego zapowiedział aktualizację firmware, usprawnienia we współpracy z RAM-em, a także… coś specjalnego: profil 200S Boost. Oficjalnie ma on pozwolić na uruchomienie modułów DDR5 o taktowaniu nawet 8000 MHz bez grymaszenia ze strony kontrolera pamięci i przy zachowaniu gwarancji.
Na papierze brzmi nieźle. Ale czy działa? I co ważniejsze – czy daje cokolwiek realnego użytkownikowi? Odpowiedzi poszukam z pomocą nowych pamięci Lexar Ares RGB DDR5 8000 CL40, które stanęły do testów razem z trzema procesorami Core Ultra. Porównaliśmy je także z zestawem Lexar Ares 7200 MHz CL34, który mocno chwaliłem przy okazji wcześniejszej recenzji, by sprawdzić, czy warto dopłacać – i czy Boost to tylko marketing, czy faktyczna przewaga.
Technologia Intel 200S Boost – co to właściwie jest?
Nowe procesory Intel Core Ultra w wersji „K” (np. 245K, 265K, 285K) wspierają coś, co Intel nazwał oficjalnie 200S Boost. Brzmi jak nowy tryb Turbo? Nie do końca. To profil dla pamięci, który odblokowuje lepszą współpracę między CPU a modułami DDR5 – ale pod pewnymi warunkami.
Zacznijmy od podstaw. Dotąd każdy, kto chciał uruchomić pamięci DDR5 powyżej 7400 MHz, musiał liczyć na łut szczęścia. Zależności od jakości kontrolera pamięci, płyty głównej i BIOS-u. Często kończyło się to bluescreenem lub przynajmniej ręcznym dłubaniem w napięciach czy timingach. Intel najwyraźniej uznał, że czas coś z tym zrobić.
200S Boost to nic innego jak fabrycznie zdefiniowany profil pracy SoC, który pozwala osiągnąć pełną stabilność przy bardzo wysokim taktowaniu RAM – nawet DDR5 8000 MHz i więcej. W praktyce Intel podniósł częstotliwość wewnętrznych magistrali NGU / SoC Fabric Clock, zwiększając mnożnik magistrali „uncore” (połączenie między rdzeniami a kontrolerem) z ~2,6 GHz do maksymalnie 3,2 GHz. Do tego tak samo przyspieszyła również szyna D2D (Die-to-Die interconnect) , która odpowiada za częstotliwość komunikacji między układami w pakiecie Arrow Lake. Mówimy tu o podbiciu z 2,1 GHz do 3,2 GHz. Dodatkowo za cel obrano sobie optymalizację kluczowych napięć jak VDD, VDDQ czy VCCSA. I co najważniejsze nowy tryb ma gwarantować stabilność dla wybranych zestawów XMP bez utraty gwarancji.
Warto jednak zaznaczyć, że tryb ten nie jest aktywowany automatycznie. Trzeba go włączyć ręcznie w BIOS-ie. Jego głównym zadaniem nie jest podkręcanie rdzeni procesora, a optymalizacja wewnętrznych magistral i kontrolera pamięci.
Dobór komponentów jest ważny!
Brzmi dobrze? Niestety tryb Intel 200S Boost ma też swoje wymagania. Te głównie dotyczą pamięci RAM. Moduły muszą być z godne z profilem XMP 3.0 i posiadać wgrany profil 8000+ MT/s. Do tego napięcie zasilania nie może przekraczać 1,4 V, co już jest dość sporym wyzwaniem. Czemu? Ponieważ mimo że na rynku istnieje sporo kości RAM, które mogą pochwalić się wysokimi prędkościami, to przeważnie do pracy potrzebują napięcia wynoszącego 1,45 V. Na przykładzie testowanej płyty głównej od Gigabyte mogę powiedzieć, że w takim wariancie po prostu tryb Core 200S boost się nie włączy. Szkoda, tak samo nie zadziała, jeśli np. będziemy chcieli go włączyć na klasycznych modułach 7200 MT/s.
Lexar Ares RGB 48 GB 8000 CL40
Wróćmy do samych pamięci Lexar Ares. Do testów otrzymałem zestaw o łącznej pojemności 48 GB. Już sama pojemność 24 GB na moduł mówi nam, że mamy do czynienia z asynchronicznymi kośćmi produkcji Hynixa. Mowa oczywiście o modułach M-Die, które słyną z faktu, że są w stanie osiągać naprawdę wysokie zegary. Niestety odbywa się to kosztem niektórych Timingów, które w przypadku tych kości będą luźniejsze niż na testowanych niedawno A-die od Hynixa.
Pamięci Ares RGB 48 GB 8000 CL40 zostały wyposażone w aluminiowy radiator. Co pierwsze zwraca uwagę po wyjęciu z opakowania to waga pojedynczego modułu. Widać, że Lexar znacząco poprawił projekt swojego odpromiennika ciepłą w modułach Ares. Po obu stronach kości zastosowane dwie grube (ok 1,5 mm) blachy aluminiowe. Oczywiście głównym celem radiatora jest zapewnienie prawidłowego odprowadzania ciepła zarówno z kości, jak i z modułu zasilania PMIC. Poprawia to nie tylko stabilność, ale może również pozytywnie wpłynąć na możliwości OC.
Dopisek RGB w nazwie jasno sugeruje, iż moduły Ares zostały wyposażone w pasek adresowalnych diod LED (ARGB). Moduły są zgodne z oprogramowaniem do sterowania udostępnianym przez wielu dostawców płyt głównych, w tym takimi, jak ASUS Aura Sync, Gigabyte RGB Fusion, ASRock RGB Sync oraz MSI Mystic Light Sync.
Jeśli zastanawiacie się czemu producent zdecydował się na tak sporych rozmiarów radiator. To odpowiedź na to jest bardzo prosta, wystarczy spojrzeć na specyfikację modułów Ares. Pamięci mają pracować z prędkością wynosząca 8000 MT/s i to przy opóźnieniach wynoszących zaledwie 40-48-48-128. Tutaj warto zaznaczyć, że pamięć jest przeznaczona poniekąd przeznaczona wyłącznie dla platformy Intela. Nie chodzi, że nie zadziała z jednostkami AMD, tylko w przypadku układów czerwonych wiemy, że optymalne są moduły pracujące z prędkością w okolicach 6000 MT/s i niskimi opóźnieniami. Zapewne z tego względu producent nie zdecydował się przygotować profilu EXPO. Pamiętajcie jednak, że w ofercie Lexara znajdziecie moduły, które świetnie będą działać z platformą AM5.
Platforma testowa
- PROCESOR: Intel Core Ultra 5 245K, Core Ultra 7 265K, Core Ultra 285K
- PŁYTA GŁÓWNA: Gigabyte Z890 Aorus Master
- RAM: Lexar Ares 32 GB 7200 MHz CL34, Lexar Ares RGB 48 GB 8000 CL40
- KARTA GRAFICZNA: Gigabyte RTX 4080 16 GB Eagle OC
- DYSK: LEXAR NM800 1 TB, LEXAR NM790 2 TB
- ZASILACZ: Cooler Master 1200W GX III Gold 80+ Gold
- CHŁODZENIE: Noctua NH-D15
Testy
AIDA64
Pamięci XMP 8000 oferują wyraźnie wyższe przepustowości niż XMP 7200, a po aktywacji Intel 200S Boost notujemy dalszy wzrost — choć niewielki, jest stabilny i systematyczny. Oznacza to, że tryb 200S Boost korzystnie wpływa na ogólną przepustowość pamięci.
PyPrime
Zwiększenie taktowania z 7200 do 8000 przynosi minimalne korzyści, ale dopiero aktywacja trybu 200S Boost daje zauważalną poprawę — wskazując na lepszą responsywność i efektywniejsze zarządzanie pamięcią podręczną.
Y-Cruncher
Wydajność w teście Y-cruncherze, teście obliczeń matematycznych, poprawiła się przy 8000 MHz. Aktywacja Intel 200S Boost przyniosła dalszy niewielki wzrost, co świadczy o pewnej optymalizacji również w tego typu zastosowaniach.
WinRAR
To najbardziej zmienne środowisko — XMP 8000 wypada tu nieco gorzej niż XMP 7200, ale po aktywacji 200S Boost wydajność skacze na najwyższy poziom, co może świadczyć o lepszym systemu pamięci opóźnieniami i buforowaniem.
x264 Benchmark
W teście kodowania wideo X264, wzrost taktowaniu pamięci przełożył się na zwiększenie FPS. Tryb Intel 200S Boost przyniósł marginalną poprawę, co sugeruje, że główny zysk wynika z wyższej częstotliwości pamięci.
Cinebench
Wyniki w testach Cinebench, niezaleznie od wersji nie wykazały znaczących różnic po przejściu na taktowanie pamięci 8000 MHz. Intel 200S Boost również nie wpłynął znacząco na wydajność, co może świadczyć o tym, że ten benchmark jest mniej wrażliwy na szybkość pamięci.
Geekbench
Zarówno w przypadku GeekBench 5 jak i 6 odsłony z zanotowano niewielką zmianę po przejściu na pamięci 8000 MHz. Aktywacja Intel 200S Boost przyniosła pozytywny, choć umiarkowany, wzrost.
Cyberpunk 2077
W tej wymagającej grze zaobserwowano niewielki wzrost FPS po przejściu na 8000 MHz. Aktywacja Intel 200S Boost przyniosła minimalną, ale pozytywną zmianę, co sugeruje, że nawet w grach intensywnie obciążających GPU, optymalizacja pamięci może mieć subtelny wpływ.
Shadow of The Tomb Rider
Wydajność w Shadow of The Tomb Rider była bardzo zbliżona po zwiększeniu taktowaniu pamięci. Tryb Intel 200S Boost również nie wpłynął znacząco.
Assasin Creed Valhalla
Podobnie jak w Shadow of The Tomb Raider, Valhalla wykazała minimalne różnice w FPS po przejściu na 8000 MHz. Intel 200S Boost również nie przyniósł zauważalnych korzyści.
GTA5
W GTA5, zmiana taktowaniu pamięci do 8000 MHz przyniosła niewielki wzrost FPS. Co ciekawe, aktywacja Intel 200S Boost spowodowała spadek wydajności, co może wskazywać na specyficzne interakcje tej gry z trybem optymalizacji.
Testy pamięci Lexar Ares RGB DDR5 48 GB (2 x 24 GB) 8000 CL40 na platformie Intel Core Ultra pokazują, że przejście na wyższe taktowanie (z 7200 MHz na 8000 MHz) konsekwentnie przynosi poprawę wydajności w większości scenariuszy. Zwłaszcza w testach syntetycznych przepustowości pamięci, takich jak AIDA64. W grach, choć wzrosty są obecne, często są one bardziej marginalne, co sugeruje, że te tytuły są w większym stopniu ograniczone przez kartę graficzną lub optymalizację silnika gry. Tryb Intel 200S Boost wykazuje potencjał, szczególnie w specyficznych zastosowaniach, jednak nie jest receptą i nie rozwiązuje wszystkich problemów architektury Arrow Lake. Czy Intelowi uda się te problemy rozwiązać? Z odpowiedzią musimy poczekać do jesieni, bo według plotek firma powinna zaprezentować odświeżoną wersję swoich układów Core Ultra.
Wracając do Lexar Ares RGB DDR5 48 GB 8000 CL40 to imponujące pamięci, które oferują znaczący skok efektywności w porównaniu do niższych taktowań. W końcu moduły M-die mogą konkurować wydajnościowo z jednostkami bazującymi na kościach A-die od Hynixa, oferując przy tym wyższa pojemność, Niestety przeszkodą może być w tym przypadku jedynie cena, gdyż testowany komplet jest wyceniany na ok 1100 zł a w tym przedziale cenowym znajdziemy już zestawy z pojemności 64 GB. Co prawda te nie będą w stanie pracować z tak wysokimi prędkościami, wiec decyzję o zakupie będziecie musieli podjąć samodzielnie. Odpowiadając na pytanie, czy zależy wam właśnie na wydajności, czy na pojemności. Ja ponownie mogę polecić ze swojej strony moduły Lexara polecić.
