Polska oficjalnie dołączyła do grona państw, które posiadają własny komputer kwantowy. W PCSS, Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym zainstalowano PIAST-Q, innowacyjne urządzenie oparte na technologii uwięzionych jonów. To ważny krok dla polskiej nauki i technologii, współfinansowany przez Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz EuroHPC JU.
Czym jest PIAST-Q?
PIAST-Q to cyfrowy komputer kwantowy wyposażony w ponad 20 kubitów. Jego głównym zadaniem będzie wspieranie przełomowych badań w dziedzinach takich jak optymalizacja kwantowa, materiałoznawstwo, chemia kwantowa i uczenie maszynowe. Co więcej, będzie on integrowany z klasycznymi superkomputerami, otwierając drogę do hybrydowych rozwiązań obliczeniowych. Dzięki temu Polska aktywnie przyczyni się do budowy europejskiej infrastruktury komputerów kwantowych, która ma służyć naukowcom, przemysłowi i sektorowi publicznemu z całej Europy. Cel jest jasny: zwiększyć wydajność i efektywność obliczeń, przyspieszając rozwój w kluczowych obszarach badawczych i gospodarczych.
Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji w komunikacie powiedział:
Dzisiaj w Poznaniu oddajemy do użytku komputer kwantowy PIAST-Q, działający w oparciu o technologię spułapkowanych jonów. Realizujemy zapowiedź sprzed kilku miesięcy i tym samym dokładamy ważny element rozwoju technologii przyszłości. Nowy sprzęt na światowym poziomie wspiera zarówno dotychczasowe, jak i nowe działania w zakresie m.in. kwantowej optymalizacji, kwantowych badań materiałowych oraz kwantowego uczenia maszynowego. Wiele zastosowań jeszcze przed nami, a potencjał tego komputera będzie stale rosnąć.
Co wyróżnia komputery kwantowe?
W przeciwieństwie do tradycyjnych komputerów, które operują na bitach przyjmujących wartości 0 lub 1, komputery kwantowe wykorzystują kubity. Te „kwantowe bity” mogą jednocześnie przyjmować wartości 0 i 1, dzięki zjawiskom mechaniki kwantowej. Ta fundamentalna różnica sprawia, że komputery kwantowe mają potencjał do rozwiązywania problemów, które są poza zasięgiem nawet najpotężniejszych klasycznych maszyn.
Kto stoi za projektem?
Inwestycja w PIAST-Q, o łącznym koszcie 12,28 miliona euro, została sfinansowana po równo przez Ministerstwo Cyfryzacji i europejskie partnerstwo EURO HCP. Poznańskei Centrum Superkomputerowo-Sieciowe nie tylko gości nowy komputer, ale jest również koordynatorem i inicjatorem konsorcjum EuroQCS-Poland. W jego skład wchodzą również Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Creotech Instruments S.A. oraz Uniwersytet Łotewski.
