Gdzie jest limit prędkości dla pamięci DDR5? Jeszcze dwa lata temu wydawało się, że moduły dostępne w sklepach nie przekroczą finalnie taktowania 7000 MHz, a wyższe wartości osiągną tylko nieliczny dzięki podkręcaniu. Szybko okazało się, że te przypuszczenia nie są słuszne. Duży postęp wykonany zarówno przez inżynierów AMD jak i Intela pozwolił cieszyć się szybkimi modułami większej ilości użytkowników. Dziś jednak sprawdzę pamięci, których taktowanie ma sięgać ponad 8 GHz. Czy tak wysoki zegar ma jednak sens w realnych zastosowaniach? Czy zauważymy różnice w wydajności? By odpowiedzieć na te, pytania przyjrzyjmy się bliżej kościom od V-color z serii Manta.
V-color Manta Xfinity RGB 8200 MHz 2x 24 GB
Zanim zaczniemy omawiać testowane moduły, poświęcimy chwilę jej producentowi. V-color to tajwański producent, który można powiedzieć, specjalizuje się w produkcji pamięci. W ofercie znajdziemy nie tylko kości RAM, ale również dyski twarde, choć nie ma co ukrywać, że produkty z pierwszej kategorii skupiają na sobie większą uwagę. Główna zaleta to nie tylko wygląd, ale i przystępna cena, a także naprawdę mocna specyfikacja.
Przeglądając stronę V-color na pewno znajdziecie modele dopasowane do waszych potrzeb. Wielu z was zastanawia się pewnie i co z tego skoro produkty te nie są dostępna w naszych rodzimych sklepach. W przeciwieństwie jednak do innych producentów V-color prowadzi sprzedaż produktów bezpośrednio przez swoją stronę, więc nic nie stoi na przeszkodzie, byśmy zamówili sobie kości z dostawą do domu.
Wróćmy do samych pamięci Manta Xfinity. Do testów otrzymałem zestaw o łącznej pojemności 48 GB. Już sama pojemność 24 GB na moduł mówi nam, że mamy do czynienia z asynchronicznymi kośćmi produkcji Hynixa. Mowa oczywiście o modułach M-Die, które słyną z faktu, że są w stanie osiągać naprawdę wysokie zegary. Niestety odbywa się to kosztem niektórych Timingów, które w przypadku tych kości będą luźniejsze niż na testowanych niedawno A-die od Hynixa. Jednak temat ten rozwinę trochę później.
Pamięci V-color Manta Xfinity zostały wyposażone w aluminiowy radiator. Co pierwsze zwraca uwagę to waga pojedynczego moduły. Nie mamy, tu do czynienia z cieką blaszką pełniącą tylko rolę wizualną, ale z prawdziwym odpromiennikiem ciepła. Głównym celem radiatora jest zapewnienie prawidłowego odprowadzania ciepła zarówno z kości, jak i z modułu zasilania PMIC. Cóż jak wiemy kości DDR5 potrafią dość mocno się nagrzewać, zwłaszcza gdy zaczynamy je podkręcać na podwyższonym napięciu zasilania.
Do testów otrzymałem zestaw w kolorze czarnym. Warto jednak nadmienić, że na stronie znajdziemy również wariant biały, jak i wersje dedykowaną posiadaczom płyt od MSI z serii MPOWER, choć nazwa mogłaby sugerować również fanów bawarskiej motoryzacji. Jakby tego było mało dostępny jest również wariant poświęcony grze Lost Ark, wyróżniający się brązowo złotym grzbietem radiatora.
Dopisek RGB w nazwie jasno sugeruje, iż moduły Manta Xfinity zostały wyposażone w pasek adresowalnych diod LED (ARGB). Moduły są zgodne z oprogramowaniem do sterowania udostępnianym przez wielu dostawców płyt głównych, w tym takimi, jak ASUS Aura Sync, Gigabyte RGB Fusion, ASRock RGB Sync oraz MSI Mystic Light Sync.
Jak już wspomniałem do testów otrzymałem jeden z najszybszych modeli dostępnych w ofercie V-Color. Warto jednak w tym miejscu wspomnieć o kompatybilności tak szybkich modułów z płytami głównymi. Jak podaje sam producent kości zdolne do pracy z prędkością wynosząca powyżej 7600 MT/s wymagają od nas posiadania specjalnej płyty głównej. Mowa o modelach pracujących w trybie “one Dimm per Channlel” – czyli posiadających wyłącznie dwa sloty przeznaczone dla pamięci RAM. Co prawda wymienione zostały tylko z nazwy takie konstrukcje jak Apex od ASUSa czy MSI Z790I Edge. Jednak śmiało do tej listy można by dopisać jednostki Gigabyte z serii Z790 Tycheon czy najnowszego ASRocka Z790I Lightning. Niestety nie są to najtańsze płyty, jednak zyskały już one swoją renomę wśród profesjonalnych overclockerów.
Z racji na oferowaną prędkość wynoszącą 8200 MT/s testowany zestaw został wyposażony wyłącznie w profil XMP w wersji 3.0. Nie oznacza to, jednak że pamięci nie zadziałają na procesorach AMD. Jednak musimy pamiętać, że jednostki “czerwonych” na chwilę obecną mają problem z osiągnięciem tak wysokiego taktowania. Dodatkowo z racji na konstrukcję samego układu często jest to zabieg nieopłacalny. Pamiętajcie także że profil XMP należy traktować wciąż jako podkręcanie, a uzyskane rezultaty nie są gwarantowane czy to przez Intela, czy nawet samego producenta pamięci.
Platforma testowa
Platformy testowe nie uległy zmianą w stosunku do poprzednich testów. Wciąż w przypadku Intela wykorzystuje swoją prywatną płytę główną ASUS Apex Encore, która świetnie sprawdza się również w ekstremalnych próbach. Dziś jednak skupimy się wyłącznie na wynikach uzyskanych za pomocą standardowych metod. Specyfikacja obu zestawów prezentuje się następująco:
| INTEL | AMD | |
| PROCESOR | Core i9-14900K | Ryzen 9 7950X |
| PŁYTA GŁÓWNA | ASUS ROG MAXIMUS Z790 APEX ENCORE | AsRock X670E Taichi |
| KARTA GRAFICZNA | Gigabyte RTX 4080 Eagle OC | |
| DYSK | LEXAR NM800 1 TB, LEXAR NM790 2 TB | |
| ZASILACZ | COOLER MASTER MWE GOLD V2 1050 W | |
| CHŁODZENIE | Custom LC 360 mm RAD | |
Testy, procedura i podkręcanie platforma Intel
Standardowo testy zacząłem od wczytania domyślnego profilu XMP. Szczerze powiedziawszy, początkowo wątpiłem, że tak wysokie ustawienie zadziała z “automatu” jednak zostałem całkiem miło zaskoczony. Co warto zaznaczyć kości V-color Manta Xfinity do pracy z taktowaniem wynoszącym 8200 MHz potrzebują zaledwie 1,4 V, co jest wynikiem imponującym. Trzeba jednak przyznać, że posiadany przeze mnie procesor posiada naprawdę mocny zintegrowany kontroler pamięci. Mimo to i tak zbliżamy się do kresów jego możliwości.
Cóż dysponując, tak wysoko taktowanymi pamięci postanowiłem, sprawdzić ich możliwości na przetaktowywanie. Niestety proces tej nie jest prosty i wymaga poświęcenia wielu godzin na ciągłe testy. I gdy wydaje się, że już mamy ustawienia, które są stabilne, szybko okazuje się, że jeden z używanych przeze mnie benchmarków nie jest w stanie uzyskać poprawnego wyniku. Warto też wspomnieć, że nawet sam system operacyjny Windows dość szybko traci na swojej stabilności, więc lepiej przed przystąpieniem do przetaktowywania zabezpieczyć się wykonując kopie bezpieczeństwa, by uniknąć potem wielogodzinnej jego instalacji wraz z wszystkimi programami.
Jak już wspomniałem wcześniej 24-Gigabajtowe kości DDR5, charakteryzują się wysokim taktowanie. Jednak w przypadku niektórych opóźnień, nie mamy szans na uzyskanie tak ciasnych ustawień, jak w przypadku modułów A-Die. Główna różnica względem 16-Gigabajtowych kości od Hynixa to nie tylko luźniejsze, ustawienie samego Cas Latancy (CL), ale także TRFC, jak i kilku innych drugo- oraz trzeciorzędnych, które znacząco wpływają na wydajność w niektórych zastosowaniach.
Chcąc choć trochę podnieść, standardową wydajność postanowiłem powalczyć z modułami od V-colora. Nie było to jednak łatwe zadanie. Jak już wspominałem, pomału zbliżamy się do końca możliwości posiadanej płyty i procesora przy wykorzystaniu klasycznych metod chłodzenia. Choć tutaj już możecie być pewni, że na pewno i w takich warunkach kości od V-colora zostaną sprawdzone. Pamięci bez problemu były w stanie botować do systemu operacyjnego z taktowaniem wynoszącym 8533 MHz. Niestety nie były w stanie przejść wszystkich testów. Być może wychodzi tutaj zbyt małe doświadczenie z kości M-Die.
Finalnie udało poprawić znacząco domyślne ustawione timingi z CL40-52-52-128 na 38-48-42-34. Także ustawienia dotyczące drugiego, jak i trzeciego rzędu zostały ustawione ręcznie. Częstotliwość taktowania również uległa delikatnemu wzrostowi i wynosiła finalnie 8266MHz.
Sprawdzanie wydajności rozpocząłem od programu AIDA64. Wyniki można było przewidzieć jednak już wcześniej, wraz ze wzrostem częstotliwości opóźnienia się zmniejszają. Widać również duży wpływ “ciasno” ustawionych timingów, które znacząco wpływają na rezultat w teście opóźnień pamięci. Wyższa częstotliwość taktowania pamięci i ciaśniejsze timingi wpływają na wyniki osiągane w testach transferu.
Kolejnym testem, w którym sprawdziłem pamięci V-color jest WinRAR. Kompresja plików jest właśnie jednym z tych zadań, które dość mocno wykorzystuje podsystem pamięci naszego komputera. Nie ma się zatem co dziwić, że wysoko taktowane pamięci osiągają lepsze rezultaty.
W x264 Benchmark również można zauważyć dodatkowy zysk z wyższych wartości zegara pamięci, jednak różnice te (max. 2%) nie są tak duże, aby przynieść realną korzyść użytkownikowi.
Testy Cinebench również potwierdzają mały wpływ zmiany ustawień pamięci RAM na osiągany rezultat. Różnice mieszczą się w granicach błędu pomiarowego.
Zdecydowałem się również na dodanie do zestawienia popularnego benchmarka Geekbench. Zarówno podczas testów 5-tą odsłoną tego narzędzia, jak i najnowszą 6-tą, zauważymy mały przyrost wydajności wynikający wyższego taktowania pamięci. Różnice nie są spektakularne i po raz kolejny wynoszą niespełna 2%.
Przejdźmy teraz do testów w grach, które zostały przeprowadzane w rozdzielczości FullHD. Dodatkowo nie korzystałem z najwyższych ustawień graficznych, by osiągane rezultaty zależały wyłącznie od procesora, jak i właśnie systemu pamięci. Skupiłem się na dwóch tytułach, w których powinniśmy zauważyć ewentualnie największe różnice. Co zaskakuje, tak szybkie pamięci jak testowane Manta Xfinity nawet na ustawieniach domyślnych są w stanie zapewnić nam zauważalny przyrost ilości generowanych klatek.
Podkręcanie na platformie AMD
Wiemy już jak, wpływa taktowanie pamięci na platformie Intela. I choć producent nie deklaruje kompatybilności z platformą czerwonych, postanowiłem i tak sprawdzić możliwości kości Manta Xfinity. Przypominam, że od premiery AM5 sporo się zmieniło. Obecnie dzięki nowej wersji Agesa, umieszczanej w BIOS. Płyty główne bez najmniejszego problemu są w stanie obsłużyć wyższe taktowanie modułów DDR5. Te obecnie nie kończą się na 60600 MHz, a przy odrobinie szczęścia osiągniemy nawet i ponad 8 GHz. Oczywiście by osiągnąć taki rezultat, trzeba posiadać odpowiedni procesor z mocnym kontrolerem. Cóż w tym przypadku szczęście nam nie dopisało.
Pamiętajcie także że obsługa wyższego tankowania pamięci nie oznacza jednak większych zmian w samej architekturze całego systemu. Podobnie jak w przypadku platformy AM4, AM5 posiada szynę Infinity Fabric. Ta na szczęście została oddzielona od kontrolera pamięci. Oznacza to, że nie jest już konieczne utrzymywanie stosunku 1:1:1 między zegarem Infinity Fabric Clock (FCLK), zunifikowanym zegarem kontrolera pamięci (UCLK) i zegarem pamięci. Dalej jednak zaleca się użytkownikom przetaktowanie modułów DDR5 i kontrolera pamięci w stosunku 1:1.
Dalej możliwości pracy kontrolera są ograniczone. Tak zwanym “idealnym punktem” będzie częstotliwość efektywna pracy pamięci wynosząca ok. 6400 MHz. Nawet przy tak wysokiej, zegar sterownika ma pracować w trybie synchronicznym (UCLK = 3200 MHz). Po przekroczeniu tej granicy zmuszeni jesteśmy skorzystać z przelicznika 2:1, co odbije się negatywnie na opóźnieniach pamięci — identycznie, jak miało to miejsce w przypadku platformy AM4.
Na szczęście nowe biosy do AsRock X670E Taichi poniekąd rozwiązały problem, na jaki trafiłem podczas ostatnich testów. Po obsadzeniu modułów V-color Manta Xfinity bez problemu możemy ustawić nawet 2.07 V, choć tak wysokie wartości nie będą potrzebne. Mimo że płyta umożliwia wczytanie profili XMP raczej nie ma co się łudzić, że 8200 MHz zadziała na procesorze AMD, tak po prostu. Nie chcąc tracić niepotrzebnie czasu postanowiłem sprawdzić jak pamięci zachowają się w trybie synchronicznych.
O ile w przypadku Intela mam wrażenie, że po dłuższym zapoznaniu z kościami będę w stanie uzyskać lepsze rezultaty, to na platformie AMD jestem zadowolony już na samym początku. Nie tylko kości pracowały z taktowaniem wynoszącym 6400 MHz to jeszcze uzyskane opóźnienia były nawet niższe niż podczas testów modułów A-die na tej samej częstotliwości. Jak potwierdzają testy ma to znaczący wpływ na wydajność naszego redakcyjnego procesora Ryzen 9 7950X.
Nie ma co się oszukiwać, że testowane przeze mnie moduły DDR5 o prędkości 8200 MHz to produkt dla entuzjastów. V-color wcale się z tym nie kryje. Sami musicie sobie odpowiedzieć czy uzyskanie dwóch dodatkowych klatek w grze, czy poprawienie wyniku w benchmarku o kilka milisekund więcej ma dla was znaczenie. Można zadać pytanie, czy takie pamięci są potrzebne? Jako entuzjasta odpowiem – jak najbardziej! To właśnie dzięki rozwojowi technologii i ludziom, którzy dążyli do poprawy osiągnięć, dziś możemy cieszyć się dużo wyższą wydajnością uzyskiwaną często za pomocą jednego kliknięcia. Nie zapominajmy, że kości z serii Manta Xfinity są dostępne w różnych wariantach, więc na pewno każdy znajdzie coś dla siebie.
Nie jest to koniec moich przygód z pamięciami od V-colora. Jak już zapowiedziałem, mam zamiar sprawdzić ich możliwości, gdy platforma będzie chłodzona za pomocą ciekłego azotu. Jeżeli jesteście ciekawi czy w końcu uda mi się przebić granice 10 GHz na modułach DDR5 śledźcie naszą stronę. Na chwilę obecną już mogę przyznać modułom Manta Xfinity od V-color odznaczenie za wysoką wydajność.
