Premiera nowych modeli na współczesnym rynku smartfonów opiera się na trzech, powtarzanych przez wszystkie marki, działaniach, a konkretniej: promocji unikalnych funkcji telefonu w zakresie oprogramowania (ostatnio związanych głównie z AI), zapewnień o wyższej wydajności niż miało to miejsce w starszym modelu (nawet jeśli producent posługuje się abstrakcyjnymi terminami w stylu „o 10% lepszy procesor”) oraz klasycznych usprawnieniach aparatu.
Niestety nie wszystkie modyfikacje są używane przez konsumentów, a zdecydowanie większa część ulepszeń ma marginalny wpływ na komfort korzystania z telefonu w standardowych okolicznościach (czyli poza obsługą profesjonalnych programów do np. obróbki audio, zdjęć lub wideo).
Powyższa obserwacja stanowiła główną inspirację dla niniejszej publikacji. W moim poradniku postaram się więc przybliżyć ci wszystkie kluczowe funkcje trybu profesjonalnego w smartfonie, tak byś mógł/mogła zdecydować, czy urządzenie z wyższą rozdzielczością matrycy lub dodatkowym obiektywem faktycznie jest ci potrzebne.
Jak włączyć tryb profesjonalny?
Uruchomienie trybu profesjonalnego wygląda bardzo podobnie na większości smartfonów z Androidem. Wystarczy, że włączysz aplikację aparatu, a następnie przejdziesz do zakładki podpisanej jako Więcej.
To właśnie tam umieszczone zostały rozszerzone opcje powiązane z wykonywaniem zdjęć oraz nagraniami wideo.
W ustawieniach trafisz na baner podpisany jako „Pro”. Naciśnij na niego, a w głównym widoku aparatu zobaczysz szereg dodatkowych symboli, których znaczenie opisałem poniżej.
Tryb profesjonalny aparat: znaczenie symboli
Speed (shutter speed): czas naświetlania, czyli jak długo migawka aparatu pozostaje otwarta podczas robienia zdjęcia. Krótszy czas naświetlania zamraża ruch, a dłuższy może powodować efekt rozmycia.
ISO: czułość matrycy aparatu na światło. Wyższe wartości ISO pozwalają robić zdjęcia w słabszym oświetleniu, ale mogą powodować zwiększony szum na zdjęciu. Niższe wartości ISO wymagają więcej światła, ale dają zdjęcia o lepszej jakości.
Ekspozycja: całkowity efekt działania trzech parametrów: przysłony (w przypadku klasycznej fotografii), czasu naświetlania i ISO. Ekspozycja określa jak jasne lub ciemne będzie zdjęcie. Dobrze dobrana ekspozycja sprawia, że fotografia nie jest ani prześwietlona, ani niedoświetlona.
Focus: ostrość, czyli punkt lub obszar na zdjęciu, na którym aparat koncentruje ostrość. Może być ustawiany automatycznie (autofokus) lub ręcznie (manualny fokus).
WB (white balance): balans bieli to ustawienie aparatu, które dostosowuje kolory na zdjęciu, tak aby wyglądały naturalnie w określonych warunkach oświetleniowych. Różne źródła światła (np. światło dzienne, żarowe) mają różne temperatury barwowe, a balans bieli pomaga skorygować te różnice.
MIC (microphone): w kontekście fotografii smartfonowej odnosi się do nagrywania dźwięku podczas rejestrowania wideo. Wspomniana opcja umożliwia np. zasymulowanie konkretnej charakterystyki mikrofonu, czyli zmodyfikowanie kierunku, z którego rejestruje on dźwięk.
Jak korzystać z trybu profesjonalnego w smartfonowej fotografii?
Czas naświetlania
Wydłużanie czasu naświetlania
Więcej światła wpada do aparatu, co prowadzi do jaśniejszego zdjęcia. Może to jednak powodować efekt rozmycia, jeśli fotografowany obiekt znajduje się w ruchu.
Skracanie czasu naświetlania
Mniej światła wpada do aparatu, co prowadzi do ciemniejszego zdjęcia. Pomaga to zamrozić ruch, co jest przydatne przy fotografowaniu szybko poruszających się obiektów.
ISO
Zwiększanie wartości ISO
Matryca aparatu staje się bardziej czuła na światło, co prowadzi do jaśniejszego zdjęcia. Może to jednak zwiększać szumy cyfrowe, co pogarsza jakość obrazu.
Zmniejszanie wartości ISO
Matryca aparatu jest mniej czuła na światło, co prowadzi do ciemniejszego zdjęcia. Skutkuje to lepszą jakością obrazu przy mniejszej ilości szumów.
Focus
Focus środkowy
Używany w standardowych warunkach, kiedy obiekt jest w środku kadru.
Focus multi
Elastyczny i wykorzystywany przede wszystkim w dynamicznych scenach z wieloma obiektami.
Focus ręczny
Niezastąpiony, gdy potrzebujesz pełnej kontrola nad ostrością, szczególnie w trudnych warunkach.
WB
Zwiększanie balansu bieli (wyższa temperatura barwowa)
Wyższe wartości Kelvina (np. 6000-10000K): aparat kompensuje chłodniejsze światło, takie jak to z pochmurnego dnia lub cienia. Dodaje ciepłych tonów (żółtych i czerwonych) do zdjęcia, aby zneutralizować zimny, niebieskawy odcień światła. W rezultacie zdjęcia stają się cieplejsze i bardziej żółtawe.
Zmniejszanie balansu bieli (niższa temperatura barwowa)
Niższe wartości Kelvina (np. 2000-4000K): aparat kompensuje cieplejsze światło, takie jak to z żarówki lub zachodu słońca. Dodaje chłodnych tonów (niebieskich) do zdjęcia, aby zneutralizować ciepły, żółtawy odcień światła. W rezultacie zdjęcia stają się chłodniejsze i bardziej niebieskawe.
MIC
Ustawienia związane z mikrofonem dostępne są wyłącznie w trybie nagrywania wideo. Modyfikowanie poszczególnych parametrów pozwoli ci na zmianę źródła dźwięku oraz symulację konkretnej charakterystyki kierunkowej mikrofonu. Wspomniana opcja określa, z jakiego kierunku urządzenie najlepiej zbiera dźwięki, co jest kluczowe podczas wykorzystywania go w różnych warunkach akustycznych.
OMNI
Mikrofon o charakterystyce dookólnej rejestruje dźwięki równomiernie ze wszystkich kierunków (360 stopni). Jest idealny do nagrywania naturalnego brzmienia otoczenia, ale mniej skuteczny w izolowaniu dźwięków z konkretnego źródła.
PRZÓD
Funkcja PRZÓD symuluje mikrofony kardioidalne. Takie urządzenia są najbardziej czułe na dźwięki dochodzące z jednego kierunku i mniej czułe na dźwięki dochodzące do nich z boków oraz tyłu. Tego typu sprzęt jest powszechnie używany do nagrywania wokali i instrumentów, gdyż dobrze izoluje dźwięki pochodzące z innych kierunków. W przypadku smartfonowej fotografii można go używać w sytuacji, w której zależy ci przede wszystkim na rejestrowaniu głosu twojego rozmówcy.
TYŁ
W pewnym sensie funkcja TYŁ symuluje dokładnie ten sam typ mikrofonu co funkcja PRZÓD, jednak oprogramowanie twojego urządzenia modyfikuje w tym przypadku sam kierunek zbierania dźwięku (a nie sposób jego rejestrowania). W praktyce działa to tak, jakbyś odwrócił mikrofon kardioidalny w inną stronę
USB
W tym przypadku smartfon korzysta z zewnętrznego mikrofonu, podłączonego do urządzenia przy pomocy USB. Charakterystyka kierunkowa jest więc uzależniona od fizycznych parametrów sprzętu, z którego korzystasz.
BT
Podobnie jak wyżej, ale tym razem urządzenie rejestrujące jest zsynchronizowane z telefonem dzięki łączności Bluetooth.
Ekspozycja
Zwiększanie ekspozycji (jaśniejsze zdjęcie)
- Wydłużanie czasu naświetlania (np. 1/60 sekundy zamiast 1/250 sekundy): więcej światła wpada do aparatu, co prowadzi do jaśniejszego zdjęcia.
- Zwiększanie wartości ISO (np. ISO 800 zamiast ISO 100): matryca aparatu staje się bardziej czuła na światło, co prowadzi do jaśniejszego zdjęcia.
Zmniejszanie ekspozycji (ciemniejsze zdjęcie)
- Skracanie czasu naświetlania (np. 1/500 sekundy zamiast 1/125 sekundy): mniej światła wpada do aparatu, co prowadzi do ciemniejszego zdjęcia.
- Zmniejszanie wartości ISO (np. ISO 100 zamiast ISO 1600): matryca aparatu jest mniej czuła na światło, co prowadzi do ciemniejszego zdjęcia.
Przed wykonaniem zdjęcia warto również zmienić rozdzielczość obiektywu na najwyższą możliwą wartość oraz zastanowić się nad docelowymi proporcjami fotografii. Jeżeli zamierzasz obrabiać fotografię w programie graficznym na swoim komputerze, to dobrym pomysłem będzie wyeksportowanie obrazu w formacie RAW.
Format RAW to nieskompresowany typ plików graficznych, który zachowuje wszystkie dane zarejestrowane przez matrycę aparatu, co pozwala na większą kontrolę podczas późniejszej edycji zdjęcia.
